Son zamanlarda sosyal medyada meyvenin karaciğer yağlanmasına neden olduğuna dair bazı içerikler görmüş olabilirsiniz. Hatta çevrenizde özellikle “akşam yemeğinden sonra sakın meyve yeme” diyenler olabilir. Peki meyve neden karaciğer yağlanması yapsın, hiç düşündünüz mü?
Bu düşüncenin temelinde meyve içeriğindeki fruktozun karaciğerde doğrudan yağa dönüşerek karaciğer yağlanmasına yol açtığı inancı yer alıyor. Ancak bu yaklaşım, fruktozun metabolizmasını ve karaciğer yağlanmasının gerçek nedenlerini yeterince bilmeden yapılan bir genellemeden ibaret.
Fruktoz Nedir?
Fruktoz, doğal olarak meyvelerde, balda ve bazı sebzelerde bulunan bir monosakkarittir. Meyvelerdeki fruktoz; lif, vitaminler, mineraller ve antioksidanlarda birlikte bulunur. Bu yapı sayesinde fruktozun emilimi yavaşlar ve kan şekeri üzerinde ani dalgalanmalara yol açmaz.
Burada önemli olan nokta şudur: Meyveden alınan fruktoz ile yüksek fruktozlu mısır şurubu gibi eklenmiş şeker kaynaklarından alınan fruktoz aynı metabolik etkiyi göstermez. Sorun fruktozun kendisi değil, aşırı ve izole fruktoz tüketimidir. Yüksek fruktozlu mısır şurubu genellikle ultra işlenmiş, lezzetli ve yüksek kalorili gıdalarda kullanılır. Asıl problem de burada ortaya çıkar; bu gıdalar sadece fruktoz değil, aynı zamanda yüksek miktarda enerji içerir. Bu tür besinlerin sık tüketimi, fark edilmeden ihtiyaçtan fazla kalori alınmasına neden olur ve uzun vadede metabolik sorunlara zemin hazırlar.
Karaciğer Yağlanması Neden Olur?
Karaciğer yağlanması genellikle;
- Fazla kalori alımı
- Obezite ve insülin direnci
- Hareketsiz yaşam tarzı
- Aşırı alkol tüketimi
gibi faktörlerin bir araya gelmesiyle gelişir. Yani tek başına bir besin değil, genel beslenme örüntüsü ve yaşam tarzı belirleyicidir.
Meyve Karaciğer Yağlanması Yapar mı?
Bilimsel çalışmalar, meyve tüketiminin karaciğer yağlanması riskini artırmadığını, aksine lif ve antioksidan gibi zengin içeriği sayesinde metabolik hastalıklara karşı koruyucu etki gösterdiğini belirtmektedir. Özellikle porsiyon kontrolü sağlandığında ve meyve suyu yerine bütün meyve tercih edildiğinde, meyvenin karaciğer sağlığına olumsuz bir etkisi yoktur.
Ancak meyve de sonuç olarak enerji içeren bir besindir. Meyve tüketimiyle sürekli kalori fazlasına gidilmesi ve bunun uzun süre devam etmesi durumunda, diğer tüm besin gruplarında olduğu gibi karaciğer yağlanması dahil olmak üzere olumsuz metabolik sonuçlar ortaya çıkabilir. Fakat tek başına meyve tüketimiyle belirgin bir kalori fazlasına ulaşmak pratikte oldukça zordur.
Berkay Türkkan Fitness mobil uygulamasıyla antrenman ve beslenme adına ihtiyaç duyacağınız her şey cebinizde!
iPhone için App Store'dan ücretsiz indir!
Google Play'den ücretsiz indir!
Özetle:
Meyveyi suçlamak yerine, kötü beslenme, hareketsiz yaşam, alkol tüketimi gibi alışkanlıkları sorgulamak bu noktada çok daha doğru bir yaklaşımdır. Dengeli bir beslenme planında meyve, karaciğerin düşmanı değil; aksine destekleyicisidir.
Diyetisyen Yeşim Olğaç
