Hemen her yemekten sonra karnınızda bir davul varmış gibi hissetmek, sadece fiziksel bir rahatsızlık değil, aynı zamanda vücudunuzun sindirim sürecinde bir yerlerde zorlandığının sinyalidir. Şişkinlik bir kader değil, doğru tekniklerle yönetilebilen bir süreçtir. Özellikle kurubaklagiller gibi sağlıklı lif depolarının gaz sancısına dönüşmemesi çok dikkatli olunmalıdır.
Şişkinlik olmasının belli başlı birkaç nedeni vardır.
Şişkinliğin en sık nedenlerinden biri hızlı yemek yemek ve yeterince çiğnememektir. Hızlı yemek sırasında daha fazla hava yutulur ve bu hava bağırsaklarda gaz olarak birikir. Ayrıca aşırı büyük porsiyonlar tüketmek, mide ve bağırsakların kapasitesini zorlayarak şişkinlik hissini artırabilir.
Gaz yapan besinler (baklagiller, soğan, lahana, brokoli), yüksek FODMAP içeren gıdalar, laktoz veya fruktoz intoleransı da sık görülen nedenler arasındadır. Özellikle kurubaklagillerde bulunan rafinoz grubu karbonhidratları insan vücudu tamamen parçalayamaz. Bu "kompleks karbonhidratlar" kalın bağırsağa ulaştığında, oradaki bakteriler tarafından karşılanır ve parçalanırken yan ürün olarak gaz açığa çıkarır.
Aşırı tuz tüketimi de hücrelerin su tutmasına neden olarak doku bazlı bir şişkinlik yaratabilir.
Baklagillerden kaynaklı şişkinliği azaltmak için aşağıdaki yolları izleyebilirsiniz:
Filizlendirme: Baklagilleri 24-48 saat nemli bir bezde bekletip filizlendirmek, tohumun içindeki "uyuyan" enzimleri harekete geçirir. Bu işlem, gaz yapıcı fitik asidi ve karmaşık şekerleri parçalayarak bitkiyi adeta "ön sindirilmiş" hale getirir.
Suda Bekletme: Islatma suyuna bir tutam karbonat eklemek, baklagillerin sert hücre duvarlarındaki hemiselülozu çözerek pişmeyi kolaylaştırır. Islatma suyunu mutlaka 2-3 kez değiştirin, dökün ve yeni suyla pişirin. Gaz yapıcı maddelerin büyük kısmı o suya hapsolmuştur.
Kimyon ve Zencefil: Pişirme sırasında eklenen kimyon, bağırsaktaki gazın parçalanmasını sağlayan karminatif özelliklere sahiptir. Taze zencefil ise sindirim enzimlerini uyararak midenin boşalmasını hızlandırır.
Saponin Temizliği: Kaynama sırasında suyun üzerinde oluşan beyaz köpükleri mutlaka toplayın. Bu köpükler, sindirimi zorlaştıran saponinleri içerir
Şişkinliği azaltmak için öncelikle yavaş ve bilinçli yemek yemek, lokmaları iyi çiğnemek önemlidir. Gün içinde yeterli su içmek, lif alımını birden artırmak yerine kademeli olarak yükseltmek sindirim sisteminin uyum sağlamasına yardımcı olur. Düzenli yürüyüş gibi hafif fiziksel aktiviteler, bağırsak hareketlerini destekleyerek gazın atılmasını kolaylaştırır. Gaz yapan veya kişiye dokunduğu fark edilen besinlerin azaltılması, süt ürünlerine hassasiyeti olan bireylerde laktozsuz alternatiflerin tercih edilmesi de etkili olabilir.
Sonuç olarak şişkinlik çoğu zaman basit alışkanlık değişiklikleriyle azaltılabilen bir durumdur; ancak sürekli ve şiddetliyse bir sağlık uzmanına danışmak gerekebilir.
Can KOCAKURT
Berkay Türkkan Fitness mobil uygulamasıyla antrenman ve beslenme adına ihtiyaç duyacağınız her şey cebinizde!
iPhone için App Store'dan ücretsiz indir!
Google Play'den ücretsiz indir!
